۱ اول: چرا اصلاً استیبلکوین، نه بیتکوین و اتریوم؟
کار گیگپی «پرداخت» است؛ وقتی صبح قهوه میخری نباید نگران باشی که تا عصر ارزش پولت ۵٪ جابهجا شده. پس پشتوانه باید قیمت ثابت دلاری داشته باشد.
بیتکوین/اتریوم
نوسان روزانه ۳ تا ۱۰٪ — عالی برای سرمایهگذاری، فاجعه برای پرداخت قسط و خرید نان.
استیبلکوین
قیمت ≈ ۱ دلار همیشه — واحد اندازهگیری قابل اتکا برای حساب و فاکتور و حقوق.
۲ چرا DAI و نه تتر (USDT)؟
تتر = یک شرکت
USDT توکن شرکت Tether Ltd است؛ یک بنگاه خصوصی با شرکای بانکی، تصمیمهای پشت درهای بسته و سابقه پروندههای حقوقی و جریمههای نظارتی.
DAI = یک پروتکل
DAI توسط پروتکل غیرمتمرکز MakerDAO (از ۲۰۱۹) ساخته میشود؛ پشتوانهاش وثایق روی زنجیره است، نه وعده یک شرکت.
شفافیت قابل راستیآزمایی
وثایق DAI روی بلاکچین عمومی است؛ هر کسی هر لحظه میتواند ببیند پشت هر DAI چه وثیقهای است. ذخایر تتر سالها با گزارشهای غیرشفاف و بدون حسابرسی کامل بحثبرانگیز بوده.
قابلیت فریز
تتر و USDC در قراردادشان لیست سیاه دارند: شرکت صادرکننده میتواند هر آدرس را فریز کند و تراکنش را متوقف کند. قرارداد توکن DAI چنین دکمهای برای کاربران ندارد.
سانسور تراکنش
انتقال USDT میتواند توسط صادرکننده مسدود شود؛ انتقال DAI مانند خودِ بلاکچین، بیاجازه و جهانی است.
تابآوری آزموده
DAI از ۲۰۱۹ چند بحران بزرگ بازار (از سقوطهای شدید تا بحران بانکی ۲۰۲۳) را بدون شکست پشتسر گذاشته؛ یکی از آزمودهترین قراردادهای هوشمند دنیاست.
۳ مقایسه رو در رو
| معیار | DAI ✅ | USDT | USDC | BTC/ETH |
|---|---|---|---|---|
| صادرکننده | پروتکل غیرمتمرکز | شرکت Tether Ltd | شرکت Circle | ندارد |
| شفافیت ذخایر | روی زنجیره، لحظهای | گزارشهای دورهای، سابقه ابهام | گزارش ماهانه | — |
| فریز کردن آدرس کاربر | ندارد | دارد (لیست سیاه) | دارد (لیست سیاه) | ندارد |
| توقف تراکنش توسط صادرکننده | ناممکن | ممکن | ممکن | ناممکن |
| ثبات قیمت | ≈۱ دلار | ≈۱ دلار | ≈۱ دلار | نوسان شدید |
| وابستگی به سیستم بانکی | کم (وثایق متنوع) | زیاد | زیاد | هیچ |
| مناسب پشتوانه پرداخت روزمره | بله | با ریسک تمرکز | با ریسک تمرکز | خیر |
۴ صداقت کامل: ریسکهای DAI را هم بگوییم
- ۱نوسان جزئی پگ: قیمت DAI گاهی چند دهم درصد بالای/پایین ۱ دلار میرود (معمولاً کوتاهمدت). برای پرداخت روزمره این اختلاف ناچیز است.
- ۲ریسک قرارداد هوشمند: هر پروتکلی روی کد اجرا میشود؛ MakerDAO یکی از قدیمیترین و ممیزیشدهترین پروتکلهای دیفای است، ولی «صفر» هیچجا وجود ندارد.
- ۳بخشی از وثایق، USDC است: سبد وثایق DAI متنوع است (داراییهای کریپتویی + بخشی استیبل)؛ تمرکز کامل روی یک صادرکننده ندارد، ولی عنصر متمرکز کوچک در آن هست.
- ۴حاکمیت پروتکل: ترکیب وثایق با رأیگیری جامعه تغییر میکند؛ ما وضعیت پروتکل را پایش میکنیم و در صورت تغییر بنیادی، به کاربران اطلاع میدهیم.
۵ سؤالات پرتکرار
- ؟چرا دلار بانکی یا اسکناس دلار نه؟
دلار بانکی نیاز به حساب بینالمللی، واسطهها و رفتوآمد فیزیکی دارد. DAI دلاری است که ۲۴/۷، مرزنشناش و با کلید خروج به دست خودت روی بلاکچین است. - ؟اگر پگ DAI بشکند چه؟
موجودیها دلاری (DAI) نگه داشته میشوند و پرداختهای ریالی با نرخ لحظه پلتفرم انجام میشود؛ نوسانهای تاریخی DAI کوچک و کوتاه بودهاند. ما وضعیت پگ را پایش میکنیم. - ؟چرا روی شبکه Polygon؟چون کارمزد انتقال چند سنت است و تأیید تراکنش زیر یک دقیقه؛ DAI روی اتریوم اصلی کارمزد سنگین دارد.
- ؟میشود DAI را به تتر تبدیل کرد؟
بله؛ هنگام برداشت دلاری میتوانی در صرافیها/واسطهها آن را به هر استیبلکوین دیگری تبدیل کنی. انتخاب پشتوانه داخل گیگپی با ماست، انتخاب بیرون با تو. - ؟خلاصه یکخطی؟
پول تو باید جایی باشد که شفاف باشد، فریز نشود و دست یک شرکت نباشد؛ یعنی DAI.